Error message

  • Deprecated function: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls in _menu_load_objects() (line 569 of /home/artars/cityhotel/includes/menu.inc).
  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; ctools_context has a deprecated constructor in require_once() (line 113 of /home/artars/cityhotel/modules/ctools/ctools.module).
  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; ctools_context_required has a deprecated constructor in require_once() (line 113 of /home/artars/cityhotel/modules/ctools/ctools.module).
  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; ctools_context_optional has a deprecated constructor in require_once() (line 113 of /home/artars/cityhotel/modules/ctools/ctools.module).
  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; panels_cache_object has a deprecated constructor in require_once() (line 113 of /home/artars/cityhotel/modules/ctools/ctools.module).

Arheološki park - lazarev Grad

Svoj prestoni grad knez Lazar, po svemu sudeći, podiže 1371. godine, kada kao najmoćniji oblasni gospodar učvršćuje vlast na čitavoj osvojenoj teritoriji. Kao grad, Kruševac se prvi put pominje početkom 1387. godine, u povelji kojom knez Lazar potvrđuje ranije trgovačke privilegije Dubrovčanima (”U slavnom gradu gospodstva mi Kruševcu...”).

Značajna saznanja o izgledu srednjevekovnog Kruševca i potpuniju sliku o životu koji se u njemu odvijao pružila su obimna arheološka istraživanja kompleksa, obavljena od 1961. do 1971. godine. U prethodnom periodu od srednjevekovnih objekata bili su poznati crkva Lazarica, ostaci glavne kule sa delom bedema prema severu i neznatni tragovi zidova unutar samog kompleksa. Utvrđenje nešto izduženo u pravcu jugozapad - severoistok (dimenzija 300 x 200 m, po osama), obuhvata prirodnu zaravan sa najvišom kotom 161,33 m. Građen po modelu i na iskustvima vizantijske i srpske odbrambene arhitekture prethodnog perioda, kompleks je najverovatnije podignut u dve faze: "mali grad" (glavna kula, rampa, rov i jedna manja kula) i palata sa pratećim objektima u jugozapadnom delu, zidani su istovremeno i nešto ranije u odnosu na ostale profane građevine, utvrde "velikog grada" i crkvu Lazaricu. Pored ostataka više kula u bedemima utvrđenja, među mnogobrojnim objektima "velikog grada" značajem i veličinom izdvajaju se pridvorna crkva, palata i konjušnica.

Kao jedan od malobrojnih gradskih centara i važno političko, privredno i ekonomsko središte Moravske Srbije, Kruševac je pružio dragocen doprinos razvoju kulture i umetnosti ovog doba. Izuzetna dostignuća u oblasti crkvenog graditeljstva i monumentalnog slikarstva ovu epohu čine najoriginalnijom u čitavoj srpskoj srednjevekovnoj umetnosti, predstavljajući istovremeno, posebno po svojevrsnom graditeljskom zamahu, i jedini vitalni stvaralački ogranak vizantijske arhitekture poznog srednjeg veka.

Od XIV veka, u Srbiji se počinju graditi gradske celine sa jasno definisanim urbanim konceptom. Takav tip grada predstavlja i srednjevekovni Kruševac koji će, primenjenim odbrambenim rešenjem i načinom na koji su objedinjene vojna i civilna funkcija, postati obrazac za kasniju izgradnju utvrđenih gradova u Moravskoj Srbiji.
Od ostalih objekata na prostoru "malog grada", izuzev kule manjih dimenzija (očuvana u visini od oko 0,50 m), na zapadnoj strani, otkriveni su ostaci cisterne za vodu, na najsevernijoj i istovremeno najnižoj koti u odnosu na čitav kompleks. Kao deo odbrambenog sistema, rampa je zahvatala prostor između zidova kule i bedema prema severu i istoku, s jedne, i potpornog zida rova sa druge strane.

Najznačajniju novinu u sistemu građenja srednjevekovnog Kruševca predstavljaju profani objekti raspoređeni unutar slobodnog prostora u okviru gradskih zidina, poput skupine građevina civilnog karaktera u jugozapadnom delu kompleksa. Među njima dominira stambeni objekat kvadratne osnove, dimenzija 17,70 x 19,50 m, zidova mestimično očuvanih u visini od 0,60 m. Po svemu sudeći u pitanju je kneževa palata, ozidana oblutkom, sa dominantnim otvorenim tremom i četiri prostorije.

Od ostalih građevina u ovom delu utvrđenja, veličinom se izdvaja konjušnica, približno kvadratne osnove, zidana lomljenim kamenom, unutrašnjih dimenzija 12x13 m i sa kotom nižom za 2,20 m od nivoa ostalog terena, na čijem je ulazu, sa severoistočne strane, bila postavljena široka rampa. Jedan od najznačajnijih nalaza sa ovog objekta - liveni bronzani medaljon, ažuriran i ukrašen pozlatom, sa heraldičkom predstavom lava u grmlju i prepletom stilizovanih krinova, pripada ukrasnim delovima konjske opreme (stalna postavka Narodnog muzeja Kruševac).

Sudeći prema rezultatima dosadašnjih istraživanja, a imajući u vidu izmenjenu prostornu i funkcionalnu organizaciju kruševačkog grada, moguće je pretpostaviti da su nasuprot stambene celine na jugozapadnoj strani, u severozapadnom delu kompleksa bile smeštene zanatske radionice, poput kovačnice, delimično ukopanog objekta manjih dimenzija (3 x 3,5 m), ozidanog lomljenim kamenom.


* tekst je preuzet sa sajta http://www.turizamkrusevac.com